NATO’nun 2011 Yılı Libya Operasyonu

          NATO müttefikleri ve ortaklarından oluşan bir koalisyon, Birleşmiş Milletler’ in çağrısına uyarak[1], 08 Mart 2011- 31 Ekim 2011 tarihleri arasında, Libya’da sivillerin saldırıdan veya saldırı tehdidinden korunması ihtiyacını gerekçe göstererek Libya Devlet güçlerine yönelik olarak bir silah ambargosu uygulamıştır.

          Operasyonun başlaması ile birlikte, NATO; AWACS erken uyarı uçaklarını bölgede gözetleme için görevlendirmiş, Akdeniz’de faaliyet gösteren NATO gemileri, deniz yoluyla Libya’ya askeri malzeme girişini kesmeye ve insan giriş-çıkışını kontrol etmeye başlamış, bu kapsamda, NATO deniz unsurları, Libya’ya yönelik deniz ulaştırması yapan gemileri durdur-muş ve aramıştır. NATO, BM kararına dayalı olarak 24 Mart 2011’de Libya’ya yönelik uçuşları kapsayan bir bölgeyi uçuşa yasaklamıştır. İttifak, Libya’ya yönelik uluslararası askeri harekâtın kontrolünü 31 Mart 2011’de kendi üzerine alarak koordinasyonu sağlamlaştırmayı ve operasyona katılan farklı devletlerden kuvvetlerin istenmeyen karşılıklı müdahalesini önlemeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda, NATO kuvvetleri sivilleri ve sivil yerleşim yerlerini korumak üzere hava ve deniz unsurları ile operasyonlar yapmıştır. Operasyona NATO tarafından Birleştirilmiş Koruyucu Harekât (Operation Unified Protector- OUP) adı verilmiştir.

          Bağımsız bir ülke olan Libya’ya, demokrasi ve insan hakları getirme amaçlı olarak ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları da kullanılarak yapılan NATO müdahalesi meşru olsa bile bu müdahalenin ahlaki boyutu tüm dünyada tartışılmıştır. Operasyona Türkiye’de aktif olarak katkıda bulunmuştur. NATO, Libya harekâtına 21 gemi, 250’den fazla uçak ve 8000 NATO personeli tahsis etmiştir. İsveç, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün ve Fas başta olmak üzere NATO’nun bir kısım ortaklık ülkeleri de destek sağlamıştır. Denizden abluka harekâtında 300 gemi çıkılarak kontrol edilmiş ve 11 geminin geçişine izin verilmemiştir. Libya krizi 222 gün sürmüş, 20 Ekim 2011’de Albay Kaddafi’nin ölümü ve muhalefet güçlerinin, Libya’da kontrolü ele geçirmesinden sonra, 31 Ekim 2011’de NATO kuvvetlerinin bölgeden ayrılması ile sona ermiştir[2].

          NATO’nun 2011 yılında yapmış olduğu bu müdahaleden sonra Libya’da bir türlü istikrar yakalanamamıştır. 2011 yılında sivillerin Libya’da Kaddafi’nin saldırılarından korunduğu iddia edilmiş olsa da, günümüze kadar devam eden iç çatışmalarda binlerce sivilin hayatını kaybetmesi olayı ile karşılaşılmıştır. 2018 yılının sonlarına gelindiğinde, Libya tüm bir Akdeniz havzasında Suriye ile birlikte en karışık ve huzursuz iki devletten biri olmuştur.

[1] BM Güvenlik Konseyi’nin 26 Şubat 2011 gün ve 1970 Sayılı Kararı.

[2] NATO Encyclopedia. (2017). Sayfa. 435. https://www.nato.int/nato_static_fl2014/assets/pdf. (Erişim, 23.07.2018).

Hasret ÇOMAK
+ Gönderiler
Paylaşım Yap

Bildiri

Ne düşünüyorsun?

1 Puan
Olumlu Oyla

Comments

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Nedir?

Boşanma Davası Açtıktan Sonra Eşlerin Sadakat Yükümlülüğü